Landcodes: de stille taal achter elk telefoongesprek en elk land ter wereld

Landcodes zijn overal, maar de meeste mensen denken er zelden over na. Toch gebruik je ze bijna dagelijks: als je een bericht stuurt naar iemand in het buitenland, als je een pakket bestelt bij een buitenlandse webshop of als je een onbekend nummer ziet binnenkomen op je telefoon. Die reeks cijfers of letters voor een telefoonnummer, of die twee letters achter een webadres, vertellen meteen uit welk land iets of iemand komt. Weten hoe dit systeem werkt, maakt veel dingen duidelijker.

Twee soorten codes voor landen

Er zijn twee veelgebruikte systemen als het gaat om het aanduiden van landen met een code. Het eerste systeem is de ISO 3166 standaard. Die kent elke staat een afkorting van twee letters toe, zoals NL voor Nederland, DE voor Duitsland en FR voor Frankrijk. Je ziet deze letterafkortingen terug in internetadressen die eindigen op .nl of .de, maar ook in paspoorten en op formulieren van internationale organisaties. Het tweede systeem gaat over telefoneren. Elk land heeft een internationaal kengetal dat je nodig hebt als je naar het buitenland belt. Nederland heeft het kengetal +31, België +32 en Duitsland +49. Bij internationaal bellen vervang je de eerste nul van een gewoon nummer door dit kengetal. Bel je iemand in Amsterdam met een nummer dat begint met 020, dan wordt dat vanuit het buitenland +31 20. Deze twee systemen bestaan naast elkaar en dienen elk een ander doel.

Hoe de telefonische kengetallen zijn verdeeld

De verdeling van internationale telefonische kengetallen is niet willekeurig. De Internationale Telecommunicatie Unie, een organisatie van de Verenigde Naties, regelt dit wereldwijd. De nummers zijn ingedeeld per regio. Noord-Amerika en de Caribische eilanden vallen grotendeels onder het kengetal +1. Europa heeft kengetallen die beginnen met +3 of +4. Aziatische landen vallen veelal onder kengetallen die beginnen met +6, +7 of +8. Afrika heeft kengetallen die beginnen met +2. Dit geografische systeem maakt het makkelijker om snel te zien uit welke hoek van de wereld een telefoontje komt. Toch zijn er uitzonderingen. Rusland gebruikt +7, wat historisch is gegroeid uit de tijd van de Sovjet-Unie. En sommige kleine eilandstaten delen een kengetal met een groter buurland.

Landcodes op het internet en in de handel

Op het internet zie je de tweeletterige aanduidingen terug in de domeinnamen. Een website die eindigt op .be is geregistreerd in België, een adres met .es hoort bij Spanje. Deze zogenaamde country code top-level domains, afgekort als ccTLD, geven bezoekers en zoekmachines meteen een aanwijzing over de herkomst van een website. Voor webshops is dit nuttig, omdat het vertrouwen wekt bij mensen die in hetzelfde land winkelen. Naast het internet spelen landenafkortingen ook een grote rol in de internationale handel en logistiek. Op vrachtdocumenten, douaneformulieren en pakketlabels staan de tweeletterige codes standaard vermeld. Zo weet iedereen in de keten, van fabrikant tot bezorger, waar een zending vandaan komt en naartoe gaat. Ook op kentekenplaten in Europa zie je soms de ISO-afkorting terug, als aanduiding van het land van registratie.

Wat je doet als je een onbekend nummer ziet

Een onbekend nummer met een internationale code kan nieuwsgierigheid of argwaan wekken. Door het kengetal op te zoeken, weet je meteen uit welk land het gesprek komt. Een oproep die begint met +44 is uit het Verenigd Koninkrijk, een nummer met +34 komt uit Spanje en +212 wijst op Marokko. Er zijn verschillende websites en apps waar je snel kunt opzoeken welk land bij een bepaald kengetal hoort. Dit is handig als je verwacht dat iemand je belt vanuit het buitenland, maar ook als je wilt controleren of een nummer betrouwbaar lijkt. Let daarbij op dat sommige nummers met ongebruikelijke kengetallen worden gebruikt voor betaaldiensten of buitenlandse callcenters. Een beetje kennis over internationale nummerreeksen helpt je beter te beoordelen of je een gesprek aanneemt of terugbelt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een landcode en een kengetal?
Een landcode is een afkorting van twee letters die een land aanduidt, zoals NL voor Nederland. Een kengetal is een reeks cijfers die je voor een telefoonnummer zet als je internationaal belt, zoals +31 voor Nederland. Beide systemen identificeren landen, maar op een andere manier en voor een ander doel.

Hoe bel ik naar het buitenland met het juiste kengetal?
Om naar het buitenland te bellen, vervang je de eerste nul van het lokale nummer door het internationale kengetal van dat land, voorafgegaan door een plusteken of de twee nullen die je netwerk vereist. Wil je iemand in België bellen met een nummer dat begint met 02, dan wordt dat +32 2 gevolgd door het rest van het nummer.

Waarom heeft Nederland het kengetal +31 en niet iets anders?
De kengetallen zijn historisch toegewezen door de Internationale Telecommunicatie Unie. Nederland kreeg destijds +31 toebedeeld als onderdeel van de Europese nummerreeks. Er is geen inhoudelijke reden voor dit specifieke getal; het was een administratieve keuze die in de loop der tijd standaard is geworden.

Kun je aan een tweeletterige landcode zien op welk continent een land ligt?
Niet altijd. De tweeletterige ISO-codes zijn gebaseerd op de naam van het land, niet op de geografische ligging. DE staat voor Duitsland (Deutsch), JP voor Japan en ZA voor Zuid-Afrika (Zuid-Afrika in het Afrikaans). Er is dus geen vaste logica die het continent verraadt, al zijn sommige codes wel herkenbaar als je de lokale naam van het land kent.